Onze gezondheid begint bij bodemgezondheid

In gesprek met Rineke Dijkinga

Onderweg naar het prachtige Groningse Sellingen begin ik de ontspanning van de natuur op te merken. Ik voel de rust in mijn hoofd en lichaam binnenstromen en merk dat ik ruimte krijg om mijn gedachten te ordenen. Ik ben onderweg naar Rineke Dijkinga, een expert op het gebied van orthomoleculaire en natuurgeneeskunde, met een sterke focus op het belang van voeding voor onze gezondheid.


De natuur en het prachtige landschap zijn voor Rineke een inspiratiebron waar ze haar verlangens tot bloei laat komen. Ik heb het zelf ervaren als een plek van thuiskomen bij jezelf. Als je nog niet bekend bent met haar werk, dan raad ik je zeker aan om een van haar boeken te lezen. Nog elke dag vind ik weer nieuwe inzichten over hoe de natuur werkelijk werkt en hoe het ons kan helpen om gezond en vitaal te blijven.


Bij binnenkomst word ik verwelkomd door haar hondje Tanka. Ik merk direct alle kruiden, flesjes, potjes en boeken op, het voelt alsof ik in mijn eigen woonkamer sta. Voordat we in gesprek gaan, krijg ik van Rineke een gebakje en een kopje thee. Voor heel even dacht ik: "Oh, geen gebak, toch? Daar heb ik echt geen behoefte aan." Maar ik was even vergeten dat ik bij Rineke ben: puur en biologisch voedsel, zonder geraffineerde suikers! Een gebakje vol liefde, dat kon ik proeven. Hier word ik nou echt blij van.

Ben je benieuwd naar het recept? 

Vervang de peren door Yacon en je kunt meegenieten.

Gezond eten moet betaalbaar zijn

Tijdens mijn gesprek met Rineke merkte ik op dat betaalbare, gezonde voeding hoog op haar agenda staat; het is haar missie. En niet zo gek, want door de jaren heen heeft Rineke ervaren, ontdekt en geleerd dat voedzame voeding de basis is voor onze gezondheid. Maar niet alles wat in de supermarkt te verkrijgen is, is per definitie voeding en zelfs de gezonde producten zoals fruit en groente hebben hun voedingswaarde met de jaren verloren door de verstoring van de biodiversiteit, het verlies van bodemleven, monoculturen en chemische stoffen.


Het is geen moeilijke rekensom: wanneer onze bodem arm is aan mineralen en sporenelementen, kun je ook niet verwachten dat bijvoorbeeld onze broccoli rijk is aan essentiële voedingsstoffen. Bovendien legt ze uit dat veel van de landbouwgewassen ook nog verder bewerkt worden in de fabriek, waardoor we nog meer voedingsstoffen en vezels verliezen.


De getallen liegen er niet om: maar liefst 60% van de Nederlandse bevolking lijdt aan één of meerdere chronische ziekten. Ons lichaam krijgt gewoonweg niet alle voedingsstoffen meer binnen zoals het zou moeten. Om hier een verandering in te brengen, is bewustwording over onze voeding van essentieel belang. Maar daar zijn we nog niet; Rineke's wens is dat gezond eten ook betaalbaar is voor iedereen, want dan kunnen we echt een verschil maken. Niet alleen voor onze eigen gezondheid maar ook voor de gezondheid van onze aarde.

"Jij bent ook wat jouw eten at"

-Rineke Dijkinga-

Spiegeltje spiegeltje aan de wand, wie is het mooiste eitje van het land?

Rineke heeft een heerlijke lunch voorbereid, een kleurrijk feest van verschillende texturen en smaken. Als foodliefhebber van puur eten is dit voor mij een bron van inspiratie. Alles komt aan bod! We beginnen met een rijkgevulde soep die onze maag verwarmt en prettig verrast. Soep is niet alleen goed voor onze spijsvertering, maar het is ook een manier om gevarieerde essentiële voedingsstoffen aan te vullen. Na de soep stond de tafel vol met kleine schaaltjes en bordjes met allerlei lekkernijen zoals: bietensalade die ons bloed voedt met diverse noten voor de gezonde vetten, crackers van zaden en pitten die rijk zijn aan vitamines, mineralen en vezels, en haar nieuwe creatie: boerenkoolchips. Hoe leuk is dit? Daar word je toch blij van?


Ze laat vol trots haar pompoenpitten proeven, gewonnen uit naaktzadige pompoenen van eigen land. De passie die ze hier dagelijks instopt, is direct voelbaar. Pompoenpitten zijn een ware krachtbron voor onze gezondheid. Ze bevatten het aminozuur tryptofaan, wat essentieel is voor de hypothalamus en de aanmaak van serotonine. Serotonine is een neurotransmitter die cruciaal is voor ons zelfvertrouwen. Neurotransmitters zijn signaalstoffen die ervoor zorgen dat hersen- en zenuwcellen optimaal met elkaar kunnen communiceren. 


Wanneer serotonine in balans is, ervaren we rust, tevredenheid, flexibiliteit en zijn we over het algemeen positiever ingesteld. Een extra voordeel van deze bijzondere krachtpatsers zijn de heilzame omega-3 vetzuren, gunstig voor de gezondheid van ons hart en bloedvaten.


Vervolgens proef ik haar eigengemaakte pannenkoekjes van zoete aardappel, naakte haver, boekweitmeel en spa rood als vervanger voor melk. Een verantwoord pannenkoekje waar je darmen blij van worden. Het kan echt! Je moet het maar net weten…


Ik neem een eitje bij de pannenkoek en zie iets opvallends: de kleur is niet geel, maar knaloranje. De smaak is vol, en je merkt dat deze kippen een ander leven leiden dan de bekende supermarkteitjes. Deze kippen groeien op in hun eigen natuurlijke omgeving, krijgen meer zonlicht en dat zie je terug aan de binnenkant van het eitje. Hoe zou dit zich vertalen in ons lichaam? Het antwoord kun je waarschijnlijk al raden. Volgens Rineke bevat een voedzaam ei alle aminozuren die we dagelijks nodig hebben. Aminozuren zijn organische verbindingen, de bouwstenen van eiwitten, en essentieel voor de gezondheid van ons lichaam. Hoeveel van ons weten nog dat kippen van nature bosdieren zijn?

"Als je zelf een klein beetje snapt, hoef je niet meer alles te geloven"

-Rineke Dijkinga-

Bezig zijn met eten activeert ons creatieve brein

Om tot gezondheid te komen is het activeren van onze zintuigen een belangrijke schakel. Wanneer we in het hier en nu bewust met eten omgaan, bereiken we een staat van innerlijke rust en bewustwording. Rineke vertelt dat ze mensen weer in connectie wil brengen met eten, net zoals we dat jaren geleden deden.


Tijdens de lente- en zomermaanden geeft ze regelmatig food mindmap workshops om mensen opnieuw in contact te brengen met voeding. Deze workshops bieden de mogelijkheid om van dichtbij het proces te ervaren van hoe we daadwerkelijk met eten om moeten gaan. Je bedenkt een gerecht, gaat de tuin in om kruiden te plukken, haalt producten van het land, en leert verschillende bereidingstechnieken om een gezonde en vitale maaltijd klaar te maken.


Om een hoge kwaliteit van leven te behouden, is het begrijpen van onze basis essentieel voor het bouwen van een sterk fundament. Zo'n dag zet het creatieve brein in beweging. Mensen komen in contact met elkaar en met de natuur. Dus als je het lastig vindt om zelf iets te bedenken, dan kan mindmappen een uitstekende tool zijn om je op weg te helpen. Bovendien geeft het je ook nog eens een positieve mindset-boost.


"Wie weet leer je jezelf het best kennen door werkelijk weer met eten bezig te zijn. De ingewikkeldste uitdagingen waar we voor staan, gaan allemaal over de manier waarop we met voedsel omgaan: Van klimaatverandering tot watertekorten­­, bedreigde biodiversiteit en dieet-gerelateerde ziekten. Het krachtigste middel om de wereld te veranderen is daarom voor haar dan ook overduidelijk: voedsel. “Van oudsher bestaat ons voedsel uit levende dingen die we verzamelen, verzorgen, doden en koken, zodat we kunnen leven. Voedsel is leven."

"Een goede maaltijd bereiden is een van de zinvolste dingen die je kunt doen in het leven"

-Rineke Dijkinga-

Wees kritisch als het gaat om je eigen gezondheid

Op donderdag 16 november nam de Europese Commissie het controversiële besluit om de licentie voor glyfosaat met 10 jaar te verlengen. Rineke is hierover nog steeds verbijsterd en dat is begrijpelijk! Glyfosaat, de meest gebruikte onkruidverdelger ter wereld, beter bekend als Roundup, staat in het middelpunt van een verhit debat. Het is frappant dat niet alleen boeren, maar ook stedelingen frequent in aanraking komen met deze stof. Ondanks de waarschuwingen van de Wereldgezondheidsorganisatie over de kankerverwekkende eigenschappen, blijft de Europese Commissie het gebruik ervan goedkeuren.


Deze situatie roept dringende vragen op over de balans tussen gezondheidsrisico's en het alomtegenwoordige gebruik in de landbouw. Voor meer informatie en om je stem te laten horen tegen het gebruik van glyfosaat, bezoek je de website van Foodwatch.

Rineke benadrukt ook het cruciale belang van het behoud van gentechvrij voedsel. Door een nieuw wetsvoorstel dreigt CRISPR-Cas, een vorm van genetische modificatie, ongemerkt de Nederlandse landbouw en onze voedselvoorziening binnen te sluipen. Dit brengt het risico met zich mee dat onze voedingsmiddelen niet langer vrij zijn van gentechnieken, waardoor onze keuzevrijheid voor gentechvrij voedsel verloren kan gaan. Deze genetische aanpassingen zijn gericht op resistentie tegen bestrijdingsmiddelen, wat leidt tot een overmatig gebruik van extra chemicaliën. 


In onze gezamenlijke reis naar een gezonder leven en een betere toekomst voor onze kinderen, is het essentieel om bewust na te denken over onze dagelijkse keuzes. We hebben het recht om te weten wat er met ons voedsel gebeurt. Laten we ons niet verder verwijderen van onze natuurlijke leefgewoonten, maar juist streven naar een puur en onbewerkt bestaan. Ben jij voor keuzevrijheid en het gentechvrij houden van je voedsel? Laat je stem dan horen. 

Het land op

Na een openhartig gesprek met Rineke neemt ze me mee het land op. Ik krijg een rondleiding waar nog meer magie ontstaat. Ze laat me haar bekende pestoberg zien, een plek waar verschillende kruiden groeien om pesto mee te bereiden. Je kunt bijvoorbeeld pesto gebruiken als alternatief voor belegproducten uit de supermarkt. Je krijgt niet alleen essentiële voedingsstoffen binnen, maar ook meer energie! Op het land bevindt zich ook een grote buitenkeuken. Als je van goed eten en natuur houdt, dan is dit echt de plek om bij jezelf te komen. Ik kan niets beters bedenken dan met eten bezig zijn tussen de planten, kruiden, bomen, struiken, paddenstoelen en dieren. Zo lopen we verder langs de velden waar de natuur op elk plekje weer iets moois van zichzelf laat zien.


15 januari 2024

Sharon van Engelen